De ramp

Op 26 april 1986 vond de gek­ende ont­ploff­ing plaats van de kern­re­ac­tor in Tsjer­nobyl (Oekraine, Rus­land). Tot op de dag van van­daag zijn er nog steeds drama­tis­che gevol­gen van deze ramp zicht­baar. Niet alleen finan­ciële moeil­ijkhe­den en een enorme won­ing­nood door de ver­woestin­gen bli­jven prangend, vooral de aan­doenin­gen als direct gevolg van de over­do­sis radioac­tieve stra-ling zijn niet te overzien. Deze zorgt ervoor dat tal­rijke gevallen van afwijkin­gen bli­jven opduiken, zoals water­hoof­den, open rugget­jes, hazen­lip­pen, oneven aan­tallen vingers en tenen,… De afwijkin­gen ten gevolge van de stral­ing wor­den mutaties genoemd.

Vreemde vari­aties

Na de ramp werd ook in Europa een alarm­fase afgekondigd. De wind stond ongun­stig waar­door een groot aan­tal radioac­tieve wolken richt­ing West-Europa dreef. In Ned­er­land mocht men een tijd lang geen spinazie of andere blad­groente eten, en het werd afger­aden kinderen lang buiten te laten spe­len. In Bel­gië wer­den weinig tot geen maa­trege­len getrof­fen. Het is min­der gek­end dat in het noor­den van Lux­em­burg, zo’n 120 kilo­me­ter ten zuiden van Comblain-au-Pont, een grote gecon­cen­treerde wolk toen is neergedaald.

Zeer plaat­selijk vond een ‘mutatie’ plaats, namelijk een versmelt­ing tussen — het klinkt gek — een konijn en een hert. Door de genetis­che afwijkin­gen ten gevolge van de bestral­ing, kun­nen dier­soorten vreemd gedrag ver­to­nen. Zo voelden bepaalde ko-nijnen en herten zich plots tot elkaar aangetrokken. Nor­maal gezien komen dit soort ‘fout­jes’, de bevrucht­ing van een hert door een konijn, zelden voor en hebben ze geen kans op over­leven. Ze ster­ven af voor ze geboren wor­den. Dit bleek echter niet het geval bij de zoge­naamde ‘knert’.

De ontstane vari­atie tussen konijn en hert heeft vorm gekre­gen in een groot konijn. Eigen­lijk meer een haas, want het dier is zo’n 40 cen­time­ter groot. Het beestje lijkt op een Vlaamse reus maar tussen zijn oren kan je een klein geweitje herken­nen in de vorm van sprokkel­hout. Het wordt passend een knertje genoemd: een com­bi­natie van een konijn en een hertje. In het Franstal­ige gedeelte noe­men ze het een honijn (spreek uit: huönin).

Nachtelijk gevaar?

Dat er een nieuwe soort is ontstaan, is op zich niet erg. Boven­dien hebben mutaties meestal weinig overle-vingskansen en ster­ven ze snel uit. Knert­jes passen zich echter ver­bazend goed aan. In de laat­ste twintig jaar heeft het knertje zijn leefge­bied steeds verder uit­ge­breid. Nu sig­naleert men zelfs knert­jes in de omgev­ing van Valken­burg (NL).

Knert­jes zijn in wezen niet gevaar­lijk, maar door die hele gedaan­tev­er­wis­sel­ing kun­nen ze in plaats van heel schuw, wat een konijn van nature is, erg agressief zijn. Daar­naast zien ze, in tegen­stelling tot de nor­male gang van zaken, zeer slecht. Eigen­lijk herken­nen ze enkel sil­hou­et­ten. Dit is onge­woon, omdat we alle­maal weten dat koni­j­nen veel worte­len eten en dat is goed voor je ogen. Als een knertje een sil­houet ziet van een zoogdier dat groter is dan zij zelf, ren­nen ze erop af en bijten het in het been. Niet lev­ens­gevaar­lijk, maar ze dra­gen de ziekte van Lyme waar je ver­lam­mingsver­schi­jnse­len aan kunt over houden.

Wat kan je nu doen opdat een knert je niet aan­valt? Dat is in feite heel sim­pel. Op het moment dat je een knertje ziet, val je op je buik en blijf je plat op de grond liggen met je gezicht in de richt­ing van het beestje. Dan kijken ze over je heen en kun­nen ze je dus niet zien. Waarschuw ook zeker de andere per­so­nen in je gezelschap. Het kan ver­standig zijn om even een geza­men­lijke kner­ten­train­ing te vol­gen, voor­dat je in een kner­trijk­ere­gio een avon­dac­tiviteit gaat doen, zoals bivak of avond­drop­ping. Knerten komen namelijk, net als vleer­muizen, pas tegen de schemer­ing te voorschijn. De immense toe­name aan knerten heeft ervoor gezorgd dat bedri­jven zich zijn gaan spe­cialis­eren in kner­ten­train­ing. Een van de pio­niers is Buf­fel Out­door. Zij bieden kner­ten­train­ing op maat aan voor onder andere scholen en bedri­jven die drop­pings doen.

Meer infor­matie over knert­jes vind je op http://www.buffel-outdoor.nl/ of www.knertje.com
Meer nieuws over niet zo schat­tige koni­jn­t­jes vind je hier…